Oksytocyna (Oxytocin)
Oksytocyna (Oxytocin) to naturalnie występujący peptydowy hormon, który odgrywa ważną rolę w regulacji zachowań społecznych, porodu oraz laktacji. Hormon ten jest produkowany w Hypothalamus, a następnie uwalniany do krwiobiegu przez Posterior Pituitary.
Oprócz zastosowań medycznych oksytocyna wzbudziła duże zainteresowanie naukowe ze względu na jej wpływ na: więzi społeczne, przetwarzanie emocji oraz regulację stresu.
Syntetyczna oksytocyna jest również produkowana jako lek stosowany głównie w położnictwie, gdzie pomaga wywołać poród oraz kontrolować krwawienie po porodzie.
Jak działa oksytocyna (Oxytocin)
Oksytocyna działa zarówno jako hormon, jak i neuromodulator, co oznacza, że wpływa zarówno na procesy fizjologiczne w organizmie, jak i na sygnalizację w mózgu. Najważniejsze funkcje biologiczne oksytocyny obejmują:
stymulowanie skurczów macicy podczas porodu
wspieranie wypływu mleka podczas karmienia piersią
wpływ na tworzenie więzi społecznych i emocjonalnych
modulowanie niektórych reakcji związanych ze stresem i lękiem
W mózgu oksytocyna oddziałuje z obwodami neuronalnymi związanymi z:
zachowaniami społecznymi
zaufaniem
regulacją emocji
Z tego powodu naukowcy badają, czy sygnalizacja oksytocyny może odgrywać rolę w zaburzeniach związanych z przetwarzaniem społecznym i emocjonalnym.
Badania kliniczne i dane naukowe
Farmaceutyczna oksytocyna jest stosowana w medycynie od wielu dziesięcioleci, głównie w położnictwie. Najważniejsze wskazania medyczne obejmują:
wywoływanie lub przyspieszanie porodu
zapobieganie oraz leczenie krwotoku poporodowego
wspieranie skurczów macicy po porodzie
Poza położnictwem oksytocyna była również badana w kontekstach naukowych związanych z:
poznaniem społecznym
Autism Spectrum Disorder
zaburzeniami lękowymi
reakcjami stresowymi
Wyniki tych badań są jednak niejednoznaczne, a znaczenie kliniczne oksytocyny poza medycyną położniczą pozostaje przedmiotem dalszych badań.
Oksytocyna: możliwe działania niepożądane
Stosowana jako lek oksytocyna może powodować działania niepożądane zależne od dawki oraz kontekstu podania. Zgłaszane działania niepożądane obejmują:
nadmierną stymulację skurczów macicy
zmiany ciśnienia krwi
ból głowy
nudności
zatrzymywanie wody w organizmie przy dłuższym podawaniu
Ponieważ oksytocyna może znacząco wpływać na aktywność macicy oraz parametry sercowo-naczyniowe, jej stosowanie medyczne jest zwykle ściśle monitorowane w warunkach szpitalnych.